1. Klinik Hipogonadizm Tanımı ve Sınıflandırması
Erkek hipogonadizmi; testis fonksiyonlarının yetersizliği veya hipotalamus-hipofiz eksenindeki düzenleyici sinyallerin bozulması sonucunda ortaya çıkan, hem klinik semptomların hem de biyokimyasal olarak doğrulanmış düşük serum testosteron düzeylerinin bir arada bulunduğu tıbbi bir tablodur.
2. Spesifik ve Spesifik Olmayan Klinik Belirtiler
| Özgüllük Düzeyi | Klinik Semptom ve Bulgular | Değerlendirme Notu |
|---|---|---|
| Yüksek Özgüllük Gösteren Semptomlar | Cinsel istekte (libido) belirgin azalma, sabah ereksiyonlarının sıklığında ve kalitesinde gerileme. | Hormonal eksiklikle en güçlü korelasyon gösteren birincil bulgulardır. |
| Orta / Destekleyici Fiziksel Bulgular | Egzersize rağmen kas kütlesi ve gücünde azalma, visseral (bel çevresi) yağlanmada artış, kemik yoğunluğunda düşüş. | Vücut kompozisyonu ve DEXA kemik ölçümleri ile takip edilir. |
| Bilişsel ve Genel Semptomlar | Kronik yorgunluk, öğleden sonra enerji çöküşü, odaklanma güçlüğü, motivasyon kaybı ve uyku bölünmeleri. | Tiroid hastalıkları, D vitamini eksikliği ve uyku apnesi ile ayırıcı tanısı yapılmalıdır. |
3. Adım Adım Biyokimyasal Tanı Algoritması
- Sabah Açlık Total Testosteron Ölçümü: Saat 08:00 - 10:00 arasında en az iki farklı günde doğrulama testi yapılır.
- SHBG ve Serbest Testosteron Hesaplaması: Obezitesi olan veya sınırda değer saptanan hastalarda SHBG ve albümin ölçülerek serbest fraksiyon hesaplanır.
- Hipofiz ve Metabolik Panel: LH, FSH, Prolaktin, TSH, Açlık Kan Şekeri, HbA1c, Lipid Profili ve PSA düzeyleri birlikte değerlendirilir.